Курт Воннэгут

АТХАДНЯК

 

 

(...)

Наш урад вядзе вайну супраць наркотыкаў. Але паслухайце, што я вам скажу: два найбольш шырока распаўсюджаныя, найбольш прызвычныя й найбольш разбуральныя з усіх рэчываў ёсьць у нас цалкам законнымі.

Адным зь іх, натуральна, ёсьць этынол—алкаголь. І сам прэзыдэнт Джордж Ў. Буш, як ён сам прыпускае, у свой час не адставаў у гэтай справе ад іншых і прахадзіў паддаты, наклюканы ці пад газам ладны кавалак жыцьця ў пэрыяд ад сваіх 16 да 41 году. Калі, кажа ён, яму было 41, яму зьявіўся Ісус Хрыстос і прымусіў яго завязаць і перастаць заліваць вочы.

Іншыя алканаўты бачылі ружовых сланоў.

І ведаеце, чаму ён так злуе на арабаў, мне здаецца? Яны прыдумалі альгэбру. Таксама арабы прыдумалі лічбы, якімі мы карыстаемся, улучна з сімболем для нішто, якога да іх ні ў кога не было. Вы лічыце арабаў дурнямі? Паспрабуйце дзяліць у слупок з дапамогай рымскіх лічбаў.

Мы шырым дэмакратыю, ці ня праўда? Тым самым чынам, як эўрапейскія падарожнікі прыносілі хрысьціянства індэйцам, якіх мы сёньня называем “аўтахотннымі амэрыканцамі”.

Якімі ж тыя былі няўдзячнымі! Якія няўдзячныя сёньня жыхары Багдаду! Дык давайце дамо яшчэ адну агромністую падатковую выгаду багацеям. Гэта будзе для Бін Ладэна незабыўнай навукай. Жыве Правадыр!

Гэты правадыр і ягоныя кагорты ня маюць нічога агульнага з Дэмакратыяй, гэтаксама як эўрапейцы тады ня мелі нічога агульнага з Хрысьціянствам. Мы, народ, ня маем абсалютна ніякага ўплыву на тое, што ім закарціць зрабіць у наступны момант. Калі вы гэтага не заўважылі, дык нагадаю, што яны ўжо спустошылі дзяржаўную скарбонку, раздаўшы яе на шумныя гульні хлапцоў з узброеных сілаў і нацыянальнай бясьпекі, і пакінулі вашую й наступную генерацыі твар у твар з папросту агромністай запазычанасьцю, якую вы будзеце вымушаныя сплочваць.

Ніхто нават ня пікнуў, калі яны гэта рабілі, таму што гэтыя злодзеі загадзя адключылі любую прадугледжаную Канстытуцыяй сігналізацыю: Палату прадстаўнікоў, Сэнат, Найвышэйшы Суд, Эф-Бі-Ай, свабодную прэсу (якая, добра ўладкаваўшыся, забылася на Першую папраўку) і нават “Мы, Народ...”

А зараз наконт майго асабістага досьведу злоўжываньня й залежнасьці ад рэчываў замежнага паходжаньня. Мяне надта палохалі гераін, какаін, ЛСД і іншыя такія рэчы, бо я баяўся, што яны могуць сарваць мне дах. Я выпаліў аднойчы касяк травы з Джэрры Гарсіяй і “The Grateful Dead”, чыста каб падтрымаць кампанію. Здаецца, гэта на мяне ніяк не падзейнічала, ані добра ані дрэнна, таму я больш да гэтага не вяртаўся. І дзякуючы Богу ці яшчэ каму, я не алкаголік, што ёсьць у вялікай ступені генэтычнай спадчынай. Час ад часу я выпіваю колькі кілішкаў, і сёньня ўвечары таксама дазволю сабе гэта зрабіць. Але два—мая норма. У парадку.

Натуральна, я папросту не магу жыць без цыгарэт. І ўсё яшчэ спадзяюся, што аднойчы яны мяне заб’юць. На адным канцы агонь, на другім—дурань.

Але я скажу вам вось што: аднойчы я атрымаў такі кайф, які вам ня дасьць нават крэк ці кокс. Гэта было тады, калі я ўпершыню атрымаў правы на машыну! Зірніце, вы ўсе, едзе Курт Воннэгут!

І мая тагачасная машына—памятаю, гэта быў Студэбэкэр—працавала, як амаль усе сёньняшнія транспартныя сродкі й іншыя прылады, а таксама электра- й цяплоэлектрастанцыі, на самым злоўжываным, прызвычным і шкодным з усіх наркотыкаў: на выкапнёвым паліве.

Калі вы прыйшлі ў гэты сьвет, калі нават я прыйшоў у гэты сьвет, гэты індустрыальны сьвет быў ужо безнадзейна залежны ад выкапнёвых паліваў, і вельмі хутка іх у нас зусім не застанецца. Атхадняк. Дазволіце сказаць вам праўду? Я маю на ўвазе, мы ж не ў тэлевізіі, ці як?

Дык вось якой, я думаю, ёсьць праўда: мы ўсе наркаманы, залежныя ад выкапнёвых паліваў, і знаходзімся зараз у стане іхнага недахопу, а неўзабаве немінуча надыйдзе атхадняк—выхад.

І як столькі наркаманаў на парозе выхаду, нашыя лідэры зьдзяйсьняюць зараз жорсткія злачынствы, каб здабыць тую невялікую колькасьць неабходнага нам рэчыва, якая яшчэ засталася ў сьвеце.

(“In These Times”, 10.05.2004)

© ПеракладМакс Шчур, 2004

HA POCTAHI