Макс Шчур

СІРОГА І Я

С кем павядзёсься, сь цем і набяросься.
Япіграф

Мы зь Сірогай любім розныя наркотыкі. “Ну а хто ж іх ня любіць”, падумалі вы. Але я хацеў сказаць зусім іншае: што Сірога, у адрозьненьне ад мяне, любіць усячаскія галюцынагены і адурнялавы, ціпа як алкаголь, ТГК, эндарфін, адрыналін і г.д., тым часам як я люблю кафяін і ішчо адну індзейскую траву.

Але гаворка тут не пра мяне, а пра Сірогу.

У Сірогі чыстыя вочы-гузікі плюшавага мішкі, па якіх немагчыма сказаць, колькі ён выпіў. Усё сваё жыцьцё Сірога хоча быць падобны да Букоўскага, але пры гэтым тварам і акулярамі падобны да Лімонава, аўтара нашумеўшай кнігі “Эта я, Эдзічка”. Эдзічка быў малады негадзяй, тым часам як Лімонаў—гэта вядомы нацыянал-бальшавік і пралетарый умсьцьвеннага труда. Сірога ўвабраў у сябе лепшыя рысы абодвух. Гэта значыць, што ён ціхі, спакойны, у меру ўрэдны мужчына ў самым росквіце інцелектуальных сіл і наагул прыятны субяседнік, які ў дарэчны момант здольны ўтыркнуць вам у сьпіну бандзіцкі нож якога-небудзь зьдзеклівага афарызму, цытаты альбо рыфмы. Дзеля вашага задавальненьня Сірога гатовы часамі пераказваць вам зьмест свайго жж-дзёньніку і асобныя разьдзелы з гісторыі сваёй буйнай маладосьці. Ягоная шчырасьць падкупае. Вы ня можаце не адказаць яму цем жа. Але паколькі маё жыцьцё даўно не адпавядае строгім патрабаваньням Сірогінава густу, я вымушаны расказваць яму гісторыі з жыцьця іншых.

Для Сірогі ў жыцьці галоўнае, каб чалавек быў распізьдзяем. Гэтае слова—ягоны ядзінственный камплімент на адрас тых, каго ён паважае. І сам ён імкнецца быць такім жа. Напрыклад, зь Сірогай мы сьпізьдзілі ў краме шэсьць бутэлек піва, якое спачатку хацелі купіць і якое ён павёз з сабой на радзіму ў Ебларусь, забыўшыся пры гэтым на хлеб і сасіскі, якія засталіся ў маім пляцаку. Затое не забыўся ён узяць з сабой падарунак для свайго хросьніка, новую каляровую мадэль пласьцікавага вадзянога аўтамату замежнай вытворчасьці—ведаючы Сірогу, ня ўпэўнены, што вадзяны аўтамат насамрэч прыдназначаецца ў падарунак хросьніку, зь якога Сірога хоча выхаваць цірарыста (ад слова цір), а не самому Сірогу—а таксама пачаты боцел пад’ёбачнай віскі і некалькі грамаў набытай у цыганоў на вакзале травішчы. Такі ён увесь: дбае перадусім пра страву выключна духоўную. Прычом ня толькі сваю, але і вашу.

Больш за ўсё Сірога любіць алкаголь. Яго любоў да алкаголю чыстая і бескарысная, як мацярынская. Сірога здольны прачнуцца і адразу ж прапанаваць вам з самых чалавекалюбівых памкненьняў выпіць воткі альбо дзенатурату для дзезынфекцыі поласьці рта. Але пры гэтым ён на гэтым не настайвае, як які-небудзь лох, асабліва калі воткі і так мала.

Таксама Сірога любіць лёгкіх жэншчын. Але ня самых лёгкіх. Напрымер, Шымборскую. Калі разумееш, што ў бабы да цябе было 158 пацаноў, кажа Сірога, то робіцца неяк нецікава. Я зразумеў, што эта лічба для ніво—нейкі прыдзел, за якім ужо пачынаецца беспрыдзел. А паколькі знайсьці ў наш час чэсную жэншчыну з карацейшым паслужным сьпісам ня так лёгка, Сірога ва ўсю карыстаецца паслугамі інцярнэту для завядзеньня знаёмстваў зь дзяўчонкамі ў мэтах чыста духоўнага абшчэнія. Яно і панятна: дзе яшчэ сёньня чэсная жэншчына можа не саромеючыся заявіць аб гэтым уголас, як не на інтэрнэце.

Акрамя жэншчын Сірога платанічаскі любіць двух підарасаў, Одзена і Фасбіндзера, а таксама музыку 80-х гадоў, якую ён называе “дзіска”. Для падняція настраенія ён заўсёды мае пры сабе некалькі флэшак з поўным гітпарадам папсы з усяе пастсавецкай прасторы—гэтак прафэсійны разьведчык найвышэйшай кацягорыі заўсёды мае пры сабе некалькі ампул з атрутай на той выпадак, калі яво мішан канчаткова зробіцца імпасыбал. Настаяшчы інцялектуал, лічыць Сірога, павінен і не такое вытрымаць у жыцьці. Слуханьне папсы ёсьць для яго чымсьці накшталт праверкі на ўшывасьць. Калі вы недастаткова валодаеце мускуламі твару, вы неабавязкова пройдзеце гэтае выпрабаваньне з посьпехам, асабліва калі пачуеце зь дзяцінства знаёмы голас ужо пакойнава Жэні Білаусава (царства яму нібеснае).

На сваім жж Сірога вывешвае пірыадзічэскія адчоты аб прадзеланнай духоўнай рабоце. Прычом як у вершах, так і ў прозе і фатаграфічаскіх карцінках. Я перакананы, што Сірога—адзін зь нямногіх, хто разумее выраз “народны пісьменьнік Беларусі” правільна, а ня так, як усялякія Барадуліны і Гілевічы. Званьне “народнага” не даецца ўсялякімі там пастановамі—яво трэба непасрэдна заслужыць ад народа ў ягонай самай сырой і неапрацаванай форме, гэта значыць, ад сваіх друзей і карашоў. А тое, што Сірога яво ўжо даўно заслужыў, яшчэ калі працаваў на заводзе, можа ставіць пад сумнеў толькі апошні поц.

Зь Сірогай нас яднае ў асноўным тое, што мы нарадзіліся ў адным горадзе. Праўда, расьлі мы саўсем у разныя эпохі і ў разных колах. У маіх колах любілі ўсякіх наркаманаў і підарасаў, а шараговымі калдырамі звычайна пагарджалі. Аднак маё знаёмства зь Сірогай прымусіла мяне пераацаніць маё стаўленьне да люмпэн-пралетарыяту. Таксама яно прымусіла мяне перагледзець маё стаўленьне да беларускай ліцературы. Я зразумеў глыбока анцінародную сутнасьць сваёй творчасьці і тую пропасьць, якая ўзьнікла за апошнія дзесяць гадоў паміж мной і рэальнымі чувакамі па той бок Бугу. Цяпер мне так і карціць працягнуць ім руку братняй помачы і папрасіць прабачэньня за бясцэльна прожытыя годы. Асабліва за тыя два гады без алкаголю, цягам якіх я пісаў свой нікому не цікавы раман. Упэўнены, што раман атрымаўся б нашмат лепшы, калі б я цягам ягонага напісаньня беспрабудна бухаў у суаўтарстве зь Сірогай. А яшчэ лепшы б ён быў, калі б яго напісаў сам Сірога, а ня я. Але што зробіш—рукапісы не гараць. Гэта ж ня трубы. Тым больш што Сірога зараз пагражае сам разрадзіцца вялікім раманам, які канчаткова пакажа ўсім няверуючым, што не перавяліся яшчэ ягады ў ягадзіцах, клубніцы ў вясковых клубах і самагон у самагонных апаратах. А тое, што Сірога такі раман напіша, у мяне няма ніякага сумневу. Брэст, бля—гэта крэпасьць-герой, а не якое там небудзь прадажнае фуфло накшталт Парыжу. Гэта рэальная фабрыка культурных герояў, кузьніца талентаў і харакцераў. Нездарма там стаіць найвялікшы ў сьвеце помнік блююшчаму паэту Ўладзіміру Маякоўскаму ў выглядзе бятоннава сфінкса. А ішчо там есьць высокая жалезная ігла, якая сымбалізіруе Сірогін улюбёны фільм “Трайнспоцінг”, каторы па-сапраўднаму называецца “На ігле”. А вы бля тут сядзіце і пералічвайце цягнікі.

© Макс Шчур, 2007