Burton

	Цім Бёртан ХЛОПЧЫК-РОБАТ І ІНШЫЯ ВЕРШЫ (з кнігі “Мэланхалічная сьмерць хлопчыка-вустрыцы”, 1997) Хлопчык-робат Было проста дзівосным жыцьцё Кавалёвых— Мужа й жонку ўдавалі яны нармалёвых. Вось аднойчы сказалі яму навіну: Хутка жонцы быць мамай, а татам—яму! Але штосьці зь іх шчасьцем было не ў парадку: Было хлопчыкам-робатам іх немаўлятка! Не ласкавы, ня цёпленькі выйшаў няўдаха, Замест скуры—халодная тонкая бляха. Дрот і трубкі тырчалі ў яго з галавы, Ён глядзеў, не жывы ані не нежывы. Толькі раз ім падаўся жывым хлопчык-робат, Калі вёў у рызетку зь яго тлусты провад. “Дзе мой хлопчык?”, на лекара бацька крычаў, “не дзіця гэта, а алюміневы сплаў!” На што лекар спакойна яму адказаў: “Няхай словы мае прагучаць і дзівацка, толькі вы хлапчуку-недарэку ня бацька. Хоць пакуль пад пытаньнем яшчэ пол ягоны, Але бацькам дзіцяці ёсьць міксэр кухонны.” Кавалёву жыцьцё гэты дзень зруйнаваў. Як і жонка яго, жонкі ён не трываў. Ён няздольны быў ёй дараваць такі сорам— Сэксуальную сувязь з кухонным прыборам. Хлопчык-робат жа вырас мужчынай прыўкрасным, Хоць і з бакам для сьмецьця быў блытаны часта. Шматвокая дзяўчынка У парку аднойчы Я быў проста ў шоку— У ім я спаткаўся Зь дзяўчынкай шматвокай, Што была вельмі мілай, Аднак, і паколькі У яе быў і рот, Мы ўступілі ў гаворку. Кветкі й клясы паэзіі Зь ёю абмеркавалі мы, І праблемы, што мела Яна з акулярамі. Для дзяўчынкі шматвокай Сябрам быць вельмі добра, Ды калі яна плача— Увесь робісься мокры. Хлопчык-пляма З усіх супэргерояў Ён, мабыць, самы дзіўны. Ня мае ён звышздольнасьцяў Ані крутой машыны. Ля Супэрмана й Бэтмэна Ён выглядаў бы млява, Мой улюбёнец ведамы Пад імем “Хлопчык-пляма”. Ня ўмее лётаць, абагнаць Цягнік ды іншых цудаў ён, Адзінае, што можа ён— Пакінуць пляму брудную. Перажывае хлопчык, што Ня дужы ён, ня хуткі, І што ў хімчыстцы плоціць ён Шалёныя рахункі. Мэланхалічная сьмерць хлопчыка-вустрыцы Яны шлюб узялі ля мора, Дзе зрабіў прапанову ён, І ў вясельны ваяж на Капры Скіравалі на дзевяць дзён. На вячэру прынесьлі ім смачную юшку, Дзе была процьма рыбы і сьвежых малюскаў. І пакуль ладаваўся булёнам жаніх, Яна просьбу прамовіла ў думках сваіх. Просьба споўнілася—яна сталася маткай. Ды было не зусім чалавечым дзіцятка. Дзесяць пальчыкаў рук, дзесяць пальчыкаў ног, Бачыць, чуць, есьці, дыхаць сынок іхны мог, Толькі цуд гэты, мор, гэты верад дзіцячы Быў пачаткам і клімаксам іхнай нястачы. Яна лаяла доктара: “Гэта ня мой! Ён жа пахне вадою марской і травой!” “Вам бы дзякаваць Богу, бо тут перад вамі была дзеўчына зь дзюбай і трыма вушамі. Што паўвустрыца ён, я хіба вінаваты? Каля мора, дарэчы, ня трэба вам хаты?” Яны клікалі яго Сэмам, Бо імя не знайшлі прыдатнае, Альбо “гэтая рэч, якая Гэтак ракавінку нагадвае”. Хоць пыталіся ўсе, ды ня здолелі вынайсьці, Калі з ракавінкі хлопчык-вустрыца вырасьце. Дзеці Томпсанаў неяк усёю чацьвёркай Уцяклі ад яго, абазваўшы “двустворкай”. Вось аднойчы вясной Сэм пад дожджыкам мок, Дзе Галоўнае і Набярэжнае рог, Пазіраючы ў вір дажджавы ў вадасьцёк. Яго маці, заглухшы на хуткай шашы, Малаціла рукамі ў панэль ад душы, Каб адчай, боль і гора свае заглушыць. “Так, каханы”, сказала яна без прыўкрасаў, “наш сынок атрымаўся—ні рыба, ні мяса. Ды павінна сказаць, зь неахвотай хаця— Ты ў мужчынскіх праблемах вінаваціш дзіця!” Ён намазваўся мазьзю, зь якой стаўся буры, Піў напоі, настоі, сіропы й мікстуры, Яму спаць не даваў сьверб скрываўленай скуры. Доктар пастанавіў: “Я не перакананы, Але лекам быць можа прычына заганы. Кажуць, вустрыцы жывяць сэксуальныя здольнасьці— Сына зьеўшы, вы акт на гадзіны падоўжыце!” Незаўважна наблізіўся ён на насках, Пот на твары ягоным, падман на губах— “Ці ты шчасны, сынок? Што буджу, выбачай, але, можа, ты хочаш патрапіць у рай?” Сэм міргнуў два разы, так і не адказаўшы. Тата ножык крануў і паслабіў свой гальштук. Ён узяў свайго сына—той пырснуў на лацкан І як вустрыца ўмомант быў зьедзены бацькам. На ўзьбярэжжы марскім яны зь ім разьвіталіся, Праранілі сьлязу і дамоў засьпяшаліся. Крыж з абломкаў марскіх на магіле паўстаў, На пяску напісалі яны: “Божа, збаў.” Ды ўспамін неўзабаве прыліў пахаваў. Зноўку ў ложку, у хаце, Кінуўся цалаваць ён Сваю жонку адразу. Тая кажа: “Дзяўчынку хачу гэтым разам”. Вуду-дзяўчо Скура ейная белая, Яна зь нітак пашытая, І іголкамі ейнае Сэрца прабітае. Маюць дзіўную гожасьць Гіпнатычныя вочы— З хлапчукоў прыварожыць Яна ўсіх, каго схоча. Зомбі рознамаітыя Вельмі ёй захапляюцца, І адзін зь іх паходжаньнем З самае Францыі. Ды праклёну жахлівага Ёй ніколі ня збавіцца: Варта з кімсьці ёй зблізіцца— Йголкі ўглыб затыркаюцца. Раман-таксікаман Для тых, хто зь ім сяброўства вёў, Для нас ён быў Раман, Для ўсіх астатніх—жудасны Раман-таксікаман. Асбэст любіў ён, аміяк І цыгарэтны дым. З атруты, якой дыхаў ён, Капцы прыйшлі б усім. Яго любімай цацкай Быў спрэевы балён; Трэсьці яго й распырскваць Мог да самленьня ён. У гаражы халодным Трымцеў зраньня, абы Яго ўсяго напоўніў Дым з выхлапной трубы. Мо, толькі раз заўважыў я, Як ён заплакаў горка— Калі хларыдам натрыя Патрапіў сабе ў вока. Калі яго надыхацца Ў сад вывелі між дрэў, Збляднеў ён усім тварам І целам здрывянеў. Згас сумны позірк назаўжды— Хто б з нас калі паверыў, Што чалавек аддасьць канцы Ад сьвежага паветра? Як адляцела прэч душа, Маліліся мы ў цішы. У рай узьнялася яна, Азон наскрозь прабіўшы. Дзяўчынка са сьметніцы Жыла неяк раз дзяўчынка, Што мела са сьмецьця цела, Што брудна ўся выглядала І быццам той скунс, сьмярдзела, Заўсёды была няшчаснай І ў пачуцьцёвых абвалах— Таму, відаць, што шмат часу Праводзіла сярод звалак. Адзіны шчасьлівы момант Жыцьця яе зваўся Стэнам— Ён час прысьвячаў развозу Набітых сьмецьцем цыстэрнаў. Яе пакахаў ён моцна І прапанаваў ёй шлюб, Яна ж уцякла ад хлопца Ў каналізацыйны люк. Сью Каб нас ня выклікалі ў суд, Давайце клікаць Сью яе (ці “тое самае дзяўчо, што мноства клею нюхае”). Адкуль я гэта ведаю? Як нос яна вышморгвае, На твар прыклейваецца ёй Насоўка папяровая. © Пераклад - Макс Шчур, 2006